"Əvvəl sözdür", deyirlər. Soz nədir? Əvvəl sözdürmü?

“HAMI ÜÇÜN FƏLSƏFƏ”.  Eynşteyn nisbilik nəzəriyyəsilə meydana çıxanda dünyanın ən tanınmış zəka sahibləri tərəfindən də dərk edilmədiyindən, onun haqqında  hətta  “sağlam düşüncənin pozulması” (dəlilik) kimi iddialar da səsləndirildi.

Əsarətdə olan xalqın qibtəgahları

Əsarət xalqın “qaymaqlar”ının, zəka, intelekt sahiblərinin, ziyalılarının başından basır, “çör-çöplər”ini, mənəviyyatsızlarıni isə üzə çıxarır.  “Çör-çöplər”in bir hissəsini həmişəlik, digərlərini isə ən mühüm anlarda istifadə üşün xalqın “qibtəgahı” (“xalqın adamı”) etmişlər. Xalqın  “qaymaqları” isə H. Cavid olub sibirdə məhv olmamaq, S. Vurğun olub məddaha çevrilməmək üçün, istedadlarını içində boğub susmağa, “külünü başına tökməyə” vadar edilmişlər.  Xalqın dahiləri, onu ağ günlərə çıxara bilənlər Cavidlə Səməd aralığındakı “bataqlıq”da məhv olub getmişdir.

Bayatılar

Yaylaq, yola sal, köçüm,

Dağ, dərə, həm sal keçim.

Qoyunda saqqal olmaz,

Öndədir “saqqal keçim”.

Əzizinəm, qurddular,

Dağda oba qurdular.

Dağlar tülkü yetirməz,

Oğullar boz qurddular.

Özüm türk, yoxsa sözüm "türk"?

Çoxları Azərbaycanda “türk-türk”, “boz qurd” və s. deyə bağırmaqla millətçiliyin tuğyan etməsini qınaq edir. Qloballaşmaya üz qoymuş dünyada millətçilik sivil insanlarda ikrah hissi doğurmaya bilmir. Lakin tarixə diqqət etdikdə görünür ki, insanlar qlobal humanizmə milli haqlarina yetdikdən sonra qədəm qoya bilirlər.

Özgələşməyə meylin səbəbləri

İnsanın öz əlindən bir iş gəlməyəndə özgənin yaratdıqlarına heyran olub, həsəd aparır. Əksinə, özgədən əvvəl özü nəyə isə nail olduqda fəxr edib, gurur duyur. Fəxr, gurur ruh yüksəldir. Yüksək ruh isə insanı yeni nailiyyətlərə yetirir. Belə mənəvi vəziyyət olmayan  cəmiyyətlərdə dirçəliş, tərəqqi də olmur. İnsan fəxrlə yaşayır. Özündə fəxr etməli bir şey olmayanda, özünü həsəd apardığı özgəyə oxşatmaqla təskinlik tapır. Beləliklə, özgələşməyə meyl fomalaşmağa başlayır.

Diktatorluğun fəlsəfəsi

Bəşəriyyətin bir hissəsi, hələ də, diktatorluq bəlası yaşayır. Hər bir hadisənin, vəziyyətin yaranma səbəbləri olur. Diktatorluğun səbəbi (onu yaradan) məddanlıqdır. Göründüyü kimi, məddahlıq və diktatorluq qeyri-sivil (geridə qalmış) cəmiyyətlərdə baş alıb gedir. Sivil (inkişaf etmiş) cəmiyyətlərdə isə onun yerini demokratiya, yüksək mənəvi dəyərlər tutur. Məddahlığın səbəbi (onu yaradan) isə ehtiyacdır.

İnsanın yaratdığı allahların biri-birindən fərqi

Materialist filosoflardan biri demişdir ki, “insanı allah yox, allahı insan yaratmışdır”. Burada böyük həqiqət vardır. Mən isə, “allah yaratdıqda yaxşısını yaratmaq lazım idi”, deyirəəm. Doğrudan da İsanın yaratdığı allah Məhəmmədin yaratdığından qat-qat ədalətli, məntiqli və dünyavi tərəqqiyə stimulludur.